Levensverhalen over de betekenis van gezondheid onder inwoners van een achterstandswijk

Onlangs hebben de GGD Kennemerland en de afdeling Sociale Geneeskunde van het AMC gezamenlijk onderzocht wat de betekenis van gezondheid is voor inwoners in achterstandswijken, en hoe dat zich verhoudt tot het concept van Huber et al. (2011), waarin gezondheid wordt omschreven als ‘het vermogen tot aanpassing en zelfredzaamheid in het licht van sociale, fysieke en emotionele uitdagingen’. Hiertoe hebben we levensverhalen opgetekend. Op basis hiervan hebben we de volgende conclusies getrokken:

Terwijl het nieuwe concept van gezondheid in de curatieve zorg een welkome aanvulling biedt op een smal, medisch begrip van gezondheid, bestaat er een spanning tussen de individuele benadering van gezondheid in dit begrip en de collectieve focus in de publieke gezondheidszorg. Het nieuwe concept van gezondheid is gestoeld op de assumptie dat aanpassingsvermogen en zelfmanagement leidt tot gezondheid. Echter, wij vonden dat respondenten in hun omgang met de uitdagingen van het leven verschillende vormen van zelfmanagement gebruiken die juist de fysieke gezondheid schaden (bijv. roken).

De levensverhalen laten zien dat juist wanneer de gezondheid wordt of dreigt te worden aangetast, het vermogen tot zelfregulatie afneemt en mensen afhankelijk worden van anderen om de gezondheid te herstellen of bewaken. Door een uitsluitende focus op ‘positieve’ aspecten van gezondheid blijft ziekte, lijden en verdriet buiten beeld, terwijl dit voor veel mensen een centrale plek heeft in het gezondheidsbegrip.

Dit project was onderdeel van een ZonMw programma waarin door middel van zgn. vouchers in totaal 21 projecten zijn uitgevoerd. De resultaten van deze projecten en een overkoepelende evaluatie zijn hier te vinden op de ZonMw website.

Uitgevoerd door: