‘Klein-maar-fijn’ onderzoek

Onderzoek en innovatie op geleide van vragen uit de praktijk en beleid zijn van groot belang. Het Sarphati Initiatief wil daarom een impuls geven aan kortlopend onderzoek ter onderbouwing van beleid en praktijk en stelt daarvoor jaarlijks ook middelen ter beschikking.

Medio december 2013 zijn zes nieuwe projecten toegekend, te weten:

  • Meer dialoog, hogere vaccinatiegraad? Verhogen vaccinatiegraad Urk door verlenging CB-consult
    Aanvrager: GGD Flevoland. Overige betrokkenen: Gemeente Urk, CB Urk.
    Doel: De vaccinatiegraad in Urk is rond de 75%, waardoor de kans op een epidemie groter is dan in andere gemeenten. Met dit onderzoek willen we verder inzicht geven in het besluitvormingsproces van ouders en met een extra inspanning, namelijk tijd voor een dialoog, willen we ouders helpen tot een weloverwogen keuze te komen. Onderzoeksvraag: Draagt een dialoog tijdens verlenging van het CB-consult voor 0-jarigen bij vaccinatie weigeraars bij aan verhoging van de vaccinatiegraad in die groep?
    Update voorjaar 2014: De voorbereidingen zijn getroffen. Zo is er een presentatie gehouden over dit project voor de uitvoerders (artsen-verpleegkundigen Zorggroep Oude en Nieuwe Land). Er is een folder met informatie over vaccineren ontwikkeld en er zijn vragenlijsten voor ouders en medewerkers gemaakt.
    Voor de controlegroep moeten ongeveer 220 dossiers bekeken worden. Dit gaan de verpleegkundigen van Zorggroep Oude en Nieuwe Land doen. Daarnaast is een communicatieplan afgestemd met gemeente, zorggroep en GGD. Inwoners van Urk zijn geïnformeerd via de lokale krant over dit project. Daarnaast zijn professionals ook op de hoogte gesteld van het onderzoek. Het project gaat starten op 15 maart 2014.
  • Van sekssites naar de spreekkamer – Wat is het bereik van internetveldwerk voor sekswerkers?
    Aanvrager: GGD Hollands Noorden. Overige betrokkenen: Prostitutie en Gezondheidscentrum 292, GGD Amsterdam, GGD Kennemerland, GGD Flevoland, Soa Aids Nederland.
    Doel: P&G 292 heeft sinds 2005 een online veldwerkmethode ontwikkeld om sekswerkers via hun advertenties een voorlichtingsbericht te sturen over het aanbod van testen en seksuele gezondheid van het dichtstbij zijnde GGD-spreekuur. Dit internetveldwerk is in theorie een kostenefficiënte en doelgerichte manier om sekswerkers te bereiken die anders uit het zicht van hulpverlening blijven. De vraag is echter, worden de berichten gelezen en door de lezers aanvaard? Het voorgestelde onderzoek zal de volgende deelvragen beantwoorden: 1. Hoe groot is het bereik van cold messages die worden gestuurd aan sekswerkers via sekssites? 2. Welk type boodschap en medium leveren het grootste bereik op? 3. Hoe worden de cold messages door sekswerkers aanvaard?
  • Voorlichting over seksuele gezondheid aan ROC studenten: hoe groot is het effect in de praktijk? Een preventiestrategie geëvalueerd.
    Aanvrager: GGD Flevoland. Overige betrokkenen: GGD Amsterda, NSPOH.
    Doel: ROC studenten worden als een doelgroep gezien voor seksuele voorlichting door GGD’en. Echter het is niet altijd duidelijk wat het daadwerkelijke effect is van de voorlichting aan deze groep. Onderzoeksvraag: Hoe groot is het effect van voorlichting op de seksuele gezondheid van ROC studenten vergeleken met een groep ROC studenten die deze voorlichting niet krijgt?
    Update voorjaar 2014: Het onderzoek naar het effect van seksuele voorlichting door de GGD loopt. De eerste ronde met voorlichtingen is begin januari geweest. Dit is positief ontvangen door de studenten. Het lijkt erop dat veel jongeren naar aanleiding van de voorlichtingen op de GGD zijn geweest. Half maart is de bedoeling om de 2e ronde voorlichtingen te verzorgen. Hierover verwachten wij nog een terugkoppeling van het ROC. Het is de planning om eind mei de enquêtes af te nemen voor de effectmeting.
  • Extrapolatie van gemeentelijke cijfers over gezondheid naar wijk en buurtniveau
    Aanvrager: GGD Flevoland. Overige betrokkenen: Dienst O+S Gemeente Amsterdam, GGD Kennemerland, Hollands Noorden, GGD Zaanstreek Waterland, GGD Gooi- en Vechtstreek, GGD Amsterdam.
    Doel: Er is behoefte bij gemeenten en GGDen aan buurt- en wijkgegevens over gezondheid. Het verzamelen van deze gegevens met bestaande methoden, zoals enquêtes, is kostbaar. Alternatief is het schatten van wijk- en buurtgegevens door extrapolatie van bijvoorbeeld gemeentelijke cijfers. Hiervoor bestaan verschillende technieken, waarvan de validiteit en betrouwbaarheid niet vast staat. Het doel van dit onderzoek is: 1) het vergelijken, toepassen, toetsen en beoordelen van technieken voor extrapolatie en het vaststellen van de beste methode; 2) Het bepalen van de betrouwbaarheid en validiteit van de verkregen buurtinformatie; 3) het verder optimaliseren van de extrapolatietechniek rekening houdende met de condities waaronder GGDen werken; 4) disseminatie van resultaten.
    Update voorjaar 2014: Er is contact gezocht met een internationale expert – prof Moon van de universiteit van Southampton (U.K). Tijdens een bezoek aan hem is gesproken over de door hem te geven cursus – de te gebruiken technieken en de opzet van de cursus is doorgesproken. Prof. Moon heeft literatuur opgestuurd die elke deelnemer aan dit project moet gaat bestuderen. Half maart bespreken en bediscussiëren de deelnemers deze literatuur. In april 2014 komen prof. Moon en twee assistenten naar Amsterdam om daar de cursus te geven voor de deelnemers aan dit project. Het doel van de cursus is om een extrapolatietechniek toegankelijk te maken voor deelnemers. De cursus zal op 23 en 24 april 2014 plaats vinden in Amsterdam.
  • Evaluatie van een Sociale Kaart Plus voor Stoppen met Roken (SMR) interventies
    Aanvrager: 1e Lijn Amsterdam. Het project wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met het Partnership tabaksontmoediging waarin onder andere de volgende partners zijn vertegenwoordigd: GGD Amsterdam, Jellinek Amsterdam, Cordaan Amsterdam, Sociale geneeskunde AMC, Tandartsen, Rookstoppoli’s ziekenhuizen.
    Doel: Dit onderzoek heeft tot doel om na te gaan of de beschikbaarheid van een Sociale Kaart Plus leidt tot meer deelname aan SMR-ondersteuning. De Sociale Kaart Plus bestaat naast een overzicht van het aanbod aan interventies uit zorgpaden en informatie voor verwijzers over vergoedingssystematiek.
    Update voorjaar 2014: De projectopzet is aangepast op haalbaarheid. De onderzoek regio is gedefinieerd. Een PR offensief is ingezet om de sociale kaart ‘stoppen met roken’ alom bekend te maken teneinde later het effect ervan te kunnen meten. Haalbaarheid en mogelijkheden om verwijzingen uit de huisartsenregistratie op te halen zijn we aan het nagaan.
  • Inventariserend onderzoek naar de rol van ouders bij alcoholgebruik jongeren en exploratief onderzoek naar de interventie “30 dagen zonder alcohol”
    Aanvrager: GGD Gooi & Vechtstreek. Overige betrokkenen: Projectleider van het programma Samen aan de slag riskant alcoholgebruik jeugd. In dit programma wordt samengewerkt met de 9 gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek (preventie en handhaving), de politie, de Jellinek, GGZ centraal, VWA en Trimbos.
    Doel: Het op wetenschappelijk verantwoorde wijze uitvoeren van een opinieonderzoek onder ouders ten aanzien van de verhoging van de leeftijdsgrens voor alcoholverkoop, het bieden van handreikingen aan ouders mbt omgaan met alcoholgebruik van hun kinderen van 16-18 jaar en het kwalitatief evalueren van de interventie “30 dagen zonder alcohol”.
    Update voorjaar 2014: Alles loopt conform planning. Het eerste deel van het onderzoek, t.w. het telefonisch onderzoek onder ouders is uitgevoerd. In totaal zijn 398 telefonische interviews met ouders afgenomen. De respons was goed: 75% van de ouders wilde meedoen aan het onderzoek. Momenteel worden de gegevens geanalyseerd.
    Het tweede deel van het onderzoek, t.w. exploratief onderzoek naar de interventie “30 dagen zonder alcohol” loopt. De actie is 5 maart 2014 gestart, 350 mensen hebben zich aangemeld voor de actie. Hiervan doen er 244 mee aan het onderzoek. Voor aanvang van de actie, bij aanmelding, vullen ze een vragenlijst in en 6 weken na afloop van de actie ca. half mei wordt hen gevraagd wederom een vragenlijst in te vullen met deels dezelfde vragen. T.b.v. het exploratief onderzoek naar het effect van 30dagen zonder alcohol is i.s.m. het lectoraat verslavingszorg Windesheim een vragenlijstje opgesteld. Om de drempel om je aan te melden voor de actie niet te verhogen, hebben we er voor gekozen om de onderzoeksvragen over o.a. alcoholgebruik niet tegelijk bij aanmelding te vragen. Pas na aanmelding vragen we of men mee wil doen aan het onderzoek, en zo ja, doorlinken naar het de site met onderzoeksvragen.

Afgeronde projecten:

  • ROC studenten en seksuele voorlichting in het verleden: hoe vaak, door wie en met welk effect? Aanvrager: GGD Flevoland. Overige betrokkenen: Cluster Epidemiologie, Documentatie en Gezondheidsbevordering (EDG), GGD Amsterdam; NSPOH
  • Op welke wijze zijn hiv-positieve oudere (>45) werknemers aan het werk te houden? Aanvrager: Hiv Vereniging Nederland, Amsterdam. Overige betrokkenen: GGD Amsterdam; Coronel Instituut voor Arbeid en gezondheid, AMC, Amsterdam; AgehIV Study Group, AMC, Amsterdam
  • Gezondheidseffecten van de Amsterdamse wijkaanpak: welke investeringen leveren de meeste gezondheidswinst op? Betrokkenen: Sociale Geneeskunde, UvA; Productgroep Volwassenen, Cluster Epidemiologie, Documentatie en Gezondheidsbevordering (EDG), GGD Amsterdam; Wijkmanagers wijkenaanpak stadsdelen Noord, Oost, Zuid-Oost, Nieuw-West en West. Klik hier voor het eindrapport.
  • Evaluatieverslag Integraal beleid gemeente Zaanstad. Betrokkenen: GGD Zaanstreek-Waterland, Gemeente Zaanstad, Amc/UvA. Klik hier voor het eindrapport. Bijlage 2 Bijlage 3
  • Inzicht in de mismatch tussen aanbod en gebruik van Stoppen met Roken-ondersteuning. Betrokkenen: 1ste Lijn Amsterdam, AMC, GGD Amsterdam. Klik hier voor het eindrapport.
  • Ongeteste hoogrisicogroepen voor hiv: wie zijn ze en hoe kunnen we de testbereidheid vergroten? Betrokkenen: SOA/AIDS Nederland, AMC, GGD Amsterdam. Klik hier voor het eindrapport.
  • Het gebruik van een checklist voor psychosociale zorg na rampen. Validatie van een instrument voor vroegtijdige screening onder getroffenen van de Poldercrash 2009. Betrokkenen: VU Amsterdam, Impact, Arq, GGD Kennemerland. Klik hier voor het eindrapport.
  • Effectevaluatie van groepsvoorlichting tijdens de vroege zwangerschap. Betrokkenen: 1ste Lijn Amsterdam;  Sociale Geneeskunde, AMC; afdeling EDG, GGD Amsterdam. Klik hier voor uitkomsten.
  • Preventieve maatregelen tegen tekenbeten bij kinderen. Welke maatregelen worden genomen in de bos en duingebieden in Kennemerland en wat is de effectiviteit? Betrokkenen: GGD Kennemerland; afdeling Infectieziekten, GGD Amsterdam. Klik hier voor uitkomsten.